Son yıllarda birçok ülkede hukuk uyuşmazlıklarında alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri daha fazla tercih edilmeye başlanmıştır. Taraflar uyuşmazlıklarını dava açarak çözmek yerine, bizzat kendilerinin çözmesine yardımcı olacak çeşitli yöntemler denemektedirler.

Alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin amacı, uyuşmazlıkların özümünde yargı sitemine bir alternative sunarak, uyuşmazlıkların barışçıl, hızlı ve ekonomik bir şekilde çözülmesini sağlamaktır. Arabuluculuk da bu yöntemlerden biridir.

Arabuluculuk, arabulucu adı verilen bağımsız ve tarafsız üçüncü kişi eşliğinde yürütülen bir anlaşmazlık çözüm sürecidir.

Avukat Selin ÇAM aynı zamanda, arabuluculuk siciline kayıtlı arabulucudur.

Arabuluculuk süreci, gönüllülük temelinde yürütülür, taraflar kendi kararlarını kendileri verirler, arabulucunun karar verme yetkisi yoktur.

Arabuluculuk, uzun yargılama süreleri ve yargılama aşamasındaki harç ve benzer masraflar göz önünde bulundurulduğunda, bir kaç hafta içinde tamamlandığı ve harç vb. dava giderleri de olmayacağından, dava yoluna göre hızlı ve daha az masraflı bir yoldur.

Arabuluculuk, işçi ve işveren uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce başvurulması gereken zorunlu bir yol iken; arabuluculuğa elverişli diğer uyuşmazlıklar bakımından ise isteğe bağlıdır.

a. İşçi ve İşveren Uyuşmazlıklarında Zorunlu Arabuluculuk:

Arabuluculuk Süreci:

  İşçi-işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talepli iş uyuşmazlıklarında arabuluculuk 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren
dava şartı haline getirilmiştir.

  İş ve çalışma ilişkisinden kaynaklanan, iş mahkemesinde dava açmayı gerektiren konularda yaşanan uyuşmazlıklar,
ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin, hafta tatili, ve genel tatil ücreti ile ilgili alacaklar, ihbar ve kıdem tazminatları , işe iade halinde yapılacak ödemelerle ilgili konular arabuluculuğa uygundur.

 Arabuluculuğun dava şartı haline gelmesi ile birlikte taraflar önce arabuluculuk yolunu deneyecekler ancak arabuluculukta anlaşma sağlanamaması durumunda dava açabileceklerdir.

  Arabulucuya başvurulmadan dava açılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilecektir.

  Sistem adliyelerdeki arabuluculuk büroları üzerinden işlemektedir.

 Taraflardan birinin arabuluculuk bürosuna başvurması durumunda, büro tarafından arabulucu görevlendirilmesi yapılır.

  İki tarafın birlikte arabuluculuk bürosuna başvurmaları ve herhangi bir arabulucu üzerinde anlaşmaları halinde büro tarafından üzerinde anlaşılan arabulucu görevlendirilir.

 Büro tarafından görevlendirilen arabulucu, yapılan arabuluculuk başvurusunu 3 hafta içinde sonuçlandıracaktır. Arabulucu, zorunlu hallerde 1 hafta daha ek süre kullanabilecektir.

Arabuluculuk Ücreti

  Tarafların anlaşamaması halinde ilk 2 saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacaktır.

 Tarafların anlaşması durumunda arabuluculuk ücreti, asgari ücret tarifesi üzerinden taraflarca eşit bir şekilde ödenecektir.

  Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda, toplantıya katılmayan taraf, davada kısmen ya da tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur.

b. İsteğe Bağlı (İhtiyari) Arabuluculuk:

     Yargılama süreci başlamadan önce de, yargılama süreci devam ederken de arabuluculuk yöntemine başvurulabilir.

Paylaş: